YDT İngilizce'ye hazırlık: 80 soruda strateji

80 soru, 120 dakika: masaya oturmadan önce netleşmesi gerekenler

YDT, YKS'nin üçüncü oturumu. Yabancı dil puanıyla öğrenci alan bölümleri hedefliyorsan bu oturuma girmek zorundasın. Karşında 80 soru, 120 dakika, beş şık ve 4 yanlışın 1 doğruyu götürdüğü bir puanlama var.

Bu tabloyu bir kâğıda yaz ve masanın kenarına yapıştır. 120 dakikayı 80 soruya böldüğünde soru başına ortalama bir buçuk dakika düşüyor. Ama bütün sorular aynı süreyi istemiyor. Kısa bir kelime sorusuyla uzun bir paragraf sorusu aynı rafa konmaz. Hazırlığın bu yüzden iki ayağı olmalı: dili gerçekten öğrenmek ve süreyi yönetmeyi öğrenmek.

Sorular kelime, dil bilgisi, çeviri ve okuma gibi alanlara ayrılıyor. Bu alanlar birbirinden bağımsız değil. Kelime bilmeyen okuma sorusunu çözemiyor, dil bilgisi oturmamış biri çeviri sorusunda cümle yapısını kuramıyor. Çalışma planını tek bir beceriye yığmak yerine bu alanları haftaya dağıt.

Bir de şu var: 4 yanlış 1 doğruyu götürdüğü için her soruyu işaretlemek zorunda değilsin. Şıkları eleyip iki şıka indirebildiğin soruda işaretlemek mantıklı; hiçbirini eleyemediğin soruya rastgele işaret koymak ise ortalamada net getirmez.

Kelime çalışması: aralıklı tekrar nasıl kurulur

Kelime, YDT'nin temelini oluşturuyor. Ama kelime çalışması denince akla gelen "listeyi baştan sona okumak" yöntemi işe yaramıyor. Bir kelimeyi bir kez görmek, onu sınavda tanıman için yetmiyor. Beyin, tekrar aralıkları açıldıkça bilgiyi daha uzun süre tutuyor.

Kendine şu düzeni kur: günde yirmi yeni kelime al. Bunları cümle içinde gör, tek başına listelenmiş hâlde değil. Aynı gün akşam on dakikalık bir tekrar yap. Üçüncü gün aynı kelimelere dön. Onuncu günde bir kez daha. Bu üç temas, kelimeyi pasif tanıma seviyesinden çıkarıp cümle içinde anlamlandırabileceğin hâle getiriyor.

Kelimeyi Türkçe karşılığıyla değil, İngilizce tanımı ve bir örnek cümleyle kaydet. "Significant" için tek kelimelik karşılık yazmak yerine kısa bir tanım ve kendi kurduğun bir cümle yaz. Sınavda karşına çıkan kelime, senin cümlendeki hâline benzediğinde tanıma hızın artıyor.

Nettik'teki hafıza kartları aralıklı tekrar mantığıyla çalışıyor; böylece hangi kelimeyi ne zaman tekrar edeceğini tek tek takip etmek zorunda kalmıyorsun.

Dil bilgisi ve çeviri: kuralı cümlede gör

Dil bilgisi sorularında kuralı ezberlemek tek başına yetmiyor. Sınavda karşına kuralın adı değil, cümlenin kendisi geliyor. Bu yüzden her konuyu bitirdiğinde o konudan on cümle yaz ve o cümlelerde zamanı, özne-fiil uyumunu, bağlaç ilişkisini ayrı ayrı işaretle. Kuralı cümlede gördüğünde, şıkları okurken hangi seçeneğin yapıyı bozduğunu daha hızlı fark ediyorsun.

Çeviri soruları iki yönde çalışılmalı: İngilizceden Türkçeye ve Türkçeden İngilizceye. Sadece tek yöne çalışmak, sınavda diğer yönde takılmana yol açıyor.

Çeviri sorusunda en sık yapılan hata kelime kelime ilerlemek. Önce cümlenin iskeletini bul: özne hangisi, yüklem hangi zamanda, hangi bağlaç iki fikri bağlıyor. Sonra şıklara bak. Şıkların birçoğu, cümlenin bir kısmını doğru çevirip diğer kısmında zamanı ya da olumsuzluğu kaydırdığı için yanlış oluyor. Yani senin işin çeviri yapmak değil, yapılmış çeviriler arasından yapıyı bozanı ayıklamak.

Okuma sorularında süre yönetimi

Okuma soruları, süre yönetiminin en çok sınandığı yer. Uzun bir paragrafın önünde oturup baştan sona okumaya başlarsan, soruya geldiğinde elinde kalan süre azalmış oluyor. Sıralamayı değiştirmek bu tabloyu tersine çeviriyor.

Bu sıralamayı bir hafta boyunca her okuma sorusunda uygula, sonra kendi hızına göre ayarla. Alışkanlık hâline gelmeden süre kazancı kalıcı olmuyor.

TYT'yi ihmal etmemek

YDT'ye hazırlanırken sık yapılan bir hata, bütün enerjiyi İngilizceye yükleyip TYT'yi son aylara bırakmak. YKS'de dil puanı tek oturumdan oluşmuyor; TYT tarafı da devrede. Üstelik TYT'deki Türkçe çalışması, YDT'deki okuma sorularında ana fikri bulma becerini destekliyor.

Haftada en az üç gün TYT'ye yer aç. Bunu "YDT'den çaldığım zaman" gibi değil, "YDT'ye dolaylı yatırım" gibi gör. Türkçe paragraf sorusu çözmek okuma becerini güçlendiriyor; matematik ve fen için de zaman ayırmalısın, çünkü TYT puanına onlar da giriyor.

TYT'yi erteleyen öğrenci çoğu zaman şu tabloyla karşılaşır: İngilizce oturmuştur ama ilk oturumda kaybettiği net hedefinin altında kalmasına yol açar. İki oturumu aynı takvimde yürütmek, tek oturuma yüklenip diğerini sona bırakmaktan daha güvenli bir yol.

Örnek bir hafta

Bu plan bir şablon; uyku düzenine, okul saatlerine ve eksiklerine göre değiştir. Değişmeyen tek şey şu: kelime, dil bilgisi, okuma ve çeviri hafta içinde en az iki kez karşına çıkmalı, TYT de programdan tamamen düşmemeli.

Haftanın en değerli parçası deneme sonrası analiz. Denemeyi çözmek tek başına bir şey öğretmiyor; yanlışların hangi konudan geldiğini görmek öğretiyor. Nettik'te deneme sonrası konu konu analiz ve puan tahmini çıkıyor; hangi konuda zayıf olduğunu görüp ertesi haftanın planını buna göre değiştirebiliyorsun. Çalışma planının kendini yeniden düzenlemesi, eksik kapandıkça boşa giden tekrarı da azaltıyor.

Son bir not: YDT'de başarı, bir günde otuz kelime ezberleyip üç gün ara vermekle değil, her gün düzenli bir tempoyu korumakla geliyor. 80 soruyu 120 dakikada çözen kişi, bunu sınav sabahı keşfetmiyor; haftalarca aynı sıralamayı deneyerek oturtuyor.