Çalışırken KPSS'ye hazırlanmak: günde 2 saatlik plan

Önce hesabı yap

Tam zamanlı çalışırken KPSS'ye hazırlanmanın en büyük tuzağı, hafta içi hiçbir şey yapmayıp hafta sonu altı saatlik tek bir oturumla vicdanını rahatlatmak. İkinci tuzak ise her gün iki saat masaya oturup o iki saatin yarısını telefonla geçirmek. İkisi de aynı yere çıkar: haftalar geçer, konu ilerlemez.

Günde 2 saat, doğru kurulduğunda ciddi bir hacim demek. Hafta içi toplam 10 saat eder; üstüne hafta sonu denemelerini eklediğinde ayda 50 saati aşan bir çalışmaya ulaşırsın. KPSS Genel Yetenek ve Genel Kültür toplam 120 soru ve 130 dakika süren bir sınav; yani asıl ihtiyacın bitmeyen konu listesini tüketmek değil, bu 120 soruluk yapıyı tanıyacak kadar soru görmek ve temel bilgileri taze tutmak.

Planın mantığı şu: hafta içi kısa ve sık, hafta sonu uzun ve ölçen oturumlar. Kısa oturumlar bilgiyi yerleştirir, uzun oturumlar sınar.

Hafta içi kısa, hafta sonu uzun: oturum mimarisi

Hafta içi 2 saatini tek blok hâlinde harcama. İşten çıktıktan sonra iki saat kesintisiz çalışmak ilk haftalarda işe yarayabilir, ama çoğu kişide birkaç hafta içinde dağılır. Onun yerine günü ikiye böl: 60–70 dakikalık ana oturum, 20–30 dakikalık hafif oturum. Ana oturumda yeni konu ve soru; hafif oturumda sadece tekrar, kart ve hata defteri.

Ana oturumu iş çıkışına değil, kafanın en açık olduğu saate koy. Kimi insan sabah 6'da, kimi akşam 21'de daha iyi çalışır. Bunu bir hafta deneyerek bul; sonra saatini değiştirme. Değişmeyen saat, çalışmanın en güçlü destekçisidir.

Bir haftanın iskeleti şöyle görünebilir:

Gördüğün gibi hafta içi hiçbir gün iki saati aşmıyor, hafta sonu ise iki ayrı oturum var. Cuma gününe konan 15 dakikalık plan bloğu, ertesi haftanın hangi derse ne kadar zaman ayıracağını önceden yazman için. Planı cuma yazarsan hafta sonu "ne çalışsam" sorusuyla vakit kaybetmezsin.

Yolda geçen zaman: sesli özet ve hafıza kartları

Çalışan biri için en büyük gizli kaynak, yol. Serviste, metroda, otobüste geçen süre çoğu zaman boşa gider; oysa kısa tekrarlar için uygun bir zaman dilimi.

Yolda yeni konu öğrenmeye çalışma. Yolda sadece hatırla. İki araç yeter: sesli özet ve hafıza kartı.

Sesli özeti şöyle üret: akşam çalıştığın konuyu kendi cümlelerinle 3–4 dakika telefona kaydet. Ertesi sabah yolda onu dinle. Cümleleri sen kurduğun için dinlerken konuyu yeniden hatırlaman kolaylaşır. Tarih gibi kronoloji isteyen konularda bu yöntem özellikle işe yarar.

Hafıza kartlarını da masada hazırla, yolda sadece cevapla. Kural: kartın ön yüzüne soruyu, arka yüzüne tek satır cevabı yaz. Uzun paragraf yazarsan yolda okuyamazsın. Günde 20–30 kart, iki haftada yüzlerce bilgiyi döndürmen demek. Yanlış bildiğin kartı aynı gün içinde ikinci kez, üç gün sonra üçüncü kez görecek şekilde aralıklı tekrar kurgula; Nettik'in hafıza kartları ve yanlış defteri bu döngüyü senin yerine kuruyor; yolda telefonu açtığında tekrar listesi hazır oluyor.

Hangi derse hangi gün: rotasyon mantığı

Ders dağıtımında iki yanlış var: her gün aynı derse çalışmak ve her gün her derse dokunmaya çalışmak. İlki bir dersi şişirip diğerlerini boş bırakır, ikincisi hiçbirinde derinleşmemeni sağlar.

Rotasyonu şu mantıkla kur: haftada her derse en az bir kez dokun, ama her derse eşit zaman verme. Genel Yetenek'te Türkçe ve matematik, Genel Kültür'de tarih, coğrafya, vatandaşlık ve güncel bilgiler var. Senin zayıf olduğun alan haftada iki oturum almalı, güçlü olduğun alan tek oturumla idare etmeli.

Pratik kural: hafta içi beş günün üçünü Genel Yetenek'e, ikisini Genel Kültür'e ayır; hafta sonu denemeleri ise her iki testi de eşit şekilde sınasın. Matematik gibi süreklilik isteyen dersleri salı ve perşembe gibi araya bir gün koyarak yerleştir; aradaki gün, aralıklı tekrarı doğal olarak kurar.

Tarih ve vatandaşlık gibi sözel ağırlıklı dersleri tek uzun oturuma sıkıştırma. 45 dakikalık iki kısa oturum, çoğu zaman 90 dakikalık tek oturumdan daha çok bilgi bırakır. Coğrafyayı ise tekrar dersi gibi düşün: yeni konu yerine haftada bir kez harita ve bölge tekrarı yapmak, konuyu canlı tutar.

Güncel bilgiler için ayrı bir gün açma. Onu hafta içi hafif oturumların içine yedir; 10–15 dakikalık kısa tekrarlar yeterli olur.

Deneme hafta sonuna kurulur

Deneme, çalışan biri için lüks değil, planın omurgası. Hafta içi konu öğreniyorsun ama sınavın 130 dakikada 120 soru çözmek olduğunu ancak denemede hissediyorsun. Dört yanlışın bir doğruyu götürdüğü bir sistemde, boş bırakma kararını da denemede öğrenirsin.

Cumartesi Genel Yetenek, pazar Genel Kültür denemesi çöz. Her biri 60 soru; süreyi 65 dakika tut ki gerçek sınav temposuna yakın olsun. Sınava yaklaştıkça bazı hafta sonlarında iki bölümü art arda, 130 dakikalık tek oturumda çözerek tam sınav provası da yap. Denemeden sonra en az 40 dakika analiz yap. Analizde üç şeyi yaz: yanlış yaptığın konu, yanlış yapma sebebin (bilmiyorum / dikkatsizlik / süre), ve bir sonraki hafta o konuya ayıracağın gün.

Denemeyi hafta sonuna koymanın bir faydası daha var: hafta içi biriktirdiğin yorgunlukla soru çözmeye alışıyorsun. Sınav günü de dinç bir kafayla başlamak her zaman mümkün olmayabilir.

Nettik'te her pazar Türkiye geneli deneme açılıyor ve deneme sonrası konu konu analiz çıkıyor; hangi konudan kaç soru kaçırdığını tek tek gösterdiği için analiz amacıyla ayrı bir tablo tutmana gerek kalmıyor. Çalışma planı da bu analize göre kendini yeniden düzenliyor, yani zayıf konu ertesi hafta plana kendiliğinden giriyor.

İlk iki hafta için uygulama sırası

Planı ilk günden tam kapasiteyle açma. Birinci hafta sadece hafta içi oturumlarını kur, deneme yapma. Amaç, iki saatlik bloğu iş takvimine yerleştirmek. İkinci hafta hafif oturumları ekle: yolda sesli özet ve kart. Üçüncü hafta hafta sonu denemelerini devreye al.

Bu sıralamanın sebebi basit: her şeyi aynı anda başlatırsan ilk aksamada hepsi birden düşer. Parça parça kurduğunda bir öğe aksasa bile diğerleri ayakta kalır.

Bir de şu gerçeği kabul et: bazı haftalar 10 saat değil 6 saat çalışacaksın. Bu, planın çöktüğü anlamına gelmez. O hafta denemeyi atlama, sadece konu oturumlarını kısalt. Denemeyi korumak, planın omurgasını korumaktır.

Son olarak, çalıştığın masada tek bir şey olsun: o günün kâğıdı. Telefonu odanın diğer ucuna bırak ya da odak modunu aç. İki saatlik bir planın değeri, o iki saati gerçekten çalışarak geçirdiğinde ortaya çıkar.