Telefonu düşman değil araç yapmak: mobil uygulamayla verimli çalışma

Sorun cihaz değil, cihazın izin verdiği kesintiler

Telefonu masadan kaldırmak, ters çevirmek, çekmeceye kilitlemek... Bunların hepsi bir noktaya kadar işe yarar; ilk molada telefon geri gelir ve kaybedilen zaman da geri gelmez. Asıl mesele şu: telefonu yok saymaya çalışmak yerine onu kontrollü kullanmayı öğrendiğinde sıradan bir araca dönüşür.

Bu değişimi iradeyle değil, kurulumla yapabilirsin. İradeye her gün yeniden ihtiyaç duyulur; ayar ise bir kez yapıldığında senin yerine çalışır. Aşağıdaki düzen bir hafta içinde oturur, sonrasında telefonun çalışma masandaki yeri değişir.

Bildirimleri kapatmak: on dakikalık kurulum

Bildirim, senin başlattığın bir iş değil; başkasının senin adına başlattığı bir iştir. Her bildirim küçük bir dikkat kırılmasıdır ve gün içinde bunlar birikir.

Kurulum basit: Ayarlar > Bildirimler bölümüne gir ve listedeki her uygulamayı tek tek gözden geçir. Kural şu olsun: ses çıkarma yetkisi yalnızca arama, takvim ve alarmda kalsın. Kalan her şey sessiz olsun, rozetler de kapalı kalsın. Ekrandaki kırmızı sayılar da bir çeşit çağrıdır; onları görmemek işi kolaylaştırır.

Uygulama bazlı sessize alma

Her uygulamayı aynı kefeye koyma. Sosyal medya ve mesajlaşma uygulamalarında bildirimleri tamamen kapat; ama ders çalıştıran uygulamanın hatırlatmalarını açık tut. Hatırlatma, seni çalışmaya çağıran tek bildirim türüdür. Böylece bildirim kavramı zihninde "kesinti" değil "başlama sinyali" olarak yer eder.

Grup sohbetleri ayrı bir başlık. Sınıf grubu ya da arkadaş grubu, sessize alınmadığı sürece gün boyu ekranı titretir. Sohbeti tamamen kapatmak yerine sessize al ve gün içinde iki kez, öğle ve akşam, toplu bak. Kimse senden saniyeler içinde cevap beklemiyor.

Odak modu: 25 dakika değil, sınav temposuna yakın bloklar

Pomodoro yöntemi genellikle 25 dakikalık bloklarla anlatılır, ama sınavda 25 dakika sonra ara vermezsin. TYT'de 120 soru için 165 dakika var; yani soru başına bir buçuk dakikadan az süre düşüyor. KPSS Genel Yetenek ve Genel Kültür'de 120 soru için 130 dakika, YDS'de 80 soru için 180 dakika veriliyor. Bu süreler, dikkatini daha uzun bloklarda tutabilmeni gerektiriyor.

Burada telefonun kendi odak ya da rahatsız etme modunu kullanabilirsin; Nettik'te de odak modu var. Hangisini seçersen seç, kurulum aynı mantığa dayanır:

Odak modunu açmadan çalışmaya başlamak, çoğu zaman telefonu elinde bulmakla biter. Modu başlatmak, kendine "şimdi başlıyorum" demenin en somut yoludur.

Yolda kısa soru seansları

Servis, metro, otobüs... Yolda geçen süre çoğu öğrencide boşa gider. Oysa bu süre konu öğrenmek için değil, soru görmek için uygundur. Yol, uzun dikkat isteyen işler için elverişsiz; kısa ve hızlı işler için ise iyi bir ortam.

Yolda yapacağın şey net olsun: tek bir konudan on beş soru. Süre tut, telefonu başka işle bölme, yalnızca soruya bak. TYT'de 4 yanlış 1 doğruyu götürür. Bu yüzden yolda çözerken de aynı mantıkla düşün: hiçbir şıkkı eleyemediğin bir soruda rastgele işaret koymanın beklenen getirisi sıfırdır; ama en az bir şıkkı eleyebiliyorsan işaretlemek lehine çalışır. Emin olmadığın soruyu işaretle, dönüşte kontrol et. YDS'de yanlış cevap doğruyu götürmediği için taktik farklıdır: hiçbir soruyu boş bırakma, hızlı eleme yaparak bitir.

Yolda konu anlatımı okumaya çalışmak çoğu zaman yarım kalır. Bunun yerine iki iş yap: on beş soru çöz ve yanlışlarını işaretle. Nedenini yolda yazmak zorunda değilsin; akşam masada iki dakikada etiketlersin.

Sesli özet: gözün yorulduğu yerde kulak çalışsın

Gün içinde zamanın boş kaldığı ama ekrana bakmak istemediğin dilimler vardır: yürüyüş, ev işi, servis, yemek sırası. Bu dilimlerde dinleyebileceğin bir şey olsun.

Bir yöntem, özeti kendi sesinle kaydetmektir. Bir konuyu bitirdiğinde telefonun ses kaydını aç ve üç dakikada anlat: tanım, formül, bir örnek, bir tuzak. Konuyu kendi cümlelerinle toparlamak zaten iyi bir tekrar; kaydı sonra dinlemek ek bir tur sağlar. Nettik'te sesli özet de var; konuyu dinleyerek tekrar edip masada kaldığın yerden devam edebilirsin.

Sesli tekrarı çalıştığın sınava bağlamak da mümkün: YDS için kelime ve kalıp tekrarı, KPSS Genel Kültür için tarih sıralaması, TYT için matematikte sık yapılan işlem hataları kulakla tekrar edilebilir. Önemli olan, dinlerken not almaya çalışmamaktır; dinle, sonra masada iki satır yaz.

Ekran süresini izlemek: sayıyı değil dağılımı oku

Ekran süresi raporuna bakıp tek bir büyük sayı görmek kolay yoldur ama sayı tek başına bir şey anlatmaz. Asıl bakman gereken dağılımdır: hangi uygulamada ne kadar zaman geçti, bu zaman günün hangi saatlerine düştü.

Haftada bir kez, örneğin Pazar akşamı, raporu aç. Üç satır yaz: en çok zaman harcadığın uygulama, en verimli çalıştığın saat aralığı, kaçırdığın çalışma bloğu sayısı. Sonra tek bir ayar yap ve haftaya bırak. Aynı anda beş şeyi değiştirmeye çalışırsan hiçbirini sürdüremezsin.

Bir de tersini ölç: ders uygulamasında geçirdiğin süre. Hedef eğlence süresini sıfırlamak değil, çalışmaya ayırdığın payı bilinçli biçimde büyütmektir. Bu denge kurulunca telefon suçluluk kaynağı olmaktan çıkar.

Örnek bir gün: telefonun yerini gösteren plan

Sabah çalışma bloğunda telefon başka odada ya da çantada; masada yalnızca kâğıt, kalem ve kitap var. Alarm için ayrı bir çalar saat kullanmak, sabah ilk işin telefona bakmak olmasını önler.

Serviste on beş soruluk kısa bir seans: tek konu, süre tutarak. Dönüşte yanlışlar işaretli. Öğleden sonra 40 dakikalık odak bloğu; telefon odak modunda, yalnızca ders uygulaması açık. Blok bitince sekiz dakika mola, telefon yine eline alınmıyor.

Akşam 20.00'de yanlış defteri: yolda çözdüğün sorulardan yanlış olanları etiketle, nedenini tek cümleyle yaz. 21.30'da telefon rahatsız etme moduna geçiyor, sabaha kadar öyle kalıyor.

Pekiştirme: telefonu araç yapan üç alışkanlık

Birincisi, günün ilk ve son yarım saatini telefonsuz geçirmeye çalışmak. Sabah ilk bakış ve gece son bakış, günün geri kalanındaki dikkat düzenini etkileyebilir.

İkincisi, her çalışma bloğunun sonunda tek bir çıktı yazmak: çözülen soru sayısı, yanlış sayısı, bir sonraki adım. Bu üç satır, ertesi gün nereden başlayacağını söyler.

Üçüncüsü, denemeden sonra telefonu analiz aracı olarak kullanmak. Denemeyi bitirdiğinde ilk iş cevapları karşılaştırmak değil, hangi konudan kaç yanlış çıktığını görmek olsun. Konu konu analiz bir sonraki haftanın planına yön verir; Nettik'te çalışma planı da kendini yeniden düzenler.

Telefon, ondan ne istediğine göre çalışır. "Beni oyala" dediğinde oyalar; "bana soru sor, tekrar ettir, ölç" dediğinde, doğru kurulduğunda bunu yapar.