TYT Temel Matematik'e nereden başlamalı?

Nereden başlayacağını bilmemek normal

Matematikte temelin zayıfsa ilk hissettiğin şey genelde yetersizlik olur. Oysa asıl sorun yetersizlik değil, nereden başlayacağını bilememek. Bir konuyu açıyorsun, ilk üç soruyu yapıyorsun, dördüncüsünde tıkanıyorsun ve kitabı kapatıyorsun. Bu döngü, konunun zorluğundan değil, sıranın yanlış kurulmasından kaynaklanır.

Başlamadan önce nerede durduğunu görmen gerekiyor. Temel Matematik'ten karışık bir test seç ve süre tutmadan çöz. Yanlışlarını konuya göre ayır: kaç tanesi kesirlerden, kaç tanesi üslü ifadelerden, kaç tanesi problemlerden geldi. Elindeki liste sana başlangıç noktasını verir. Bu teşhis için büyük bir deneme şart değil; bir oturumda çözeceğin karışık bir test yeter.

Teşhisten sonra sık görülen tablo şudur: işlem hatası, kesirlerde takılma ve problem okuma zorluğu. Üçü de geriye dönüp kapatılabilecek açıklar.

Konu sırası: birbirinin üstüne binen beş adım

Matematik birikimli bir ders. Bir konuyu atladığında sonraki konu havada kalır, çünkü her yeni başlık öncekinin işlem pratiğini kullanır. Temel Matematik'te başlangıç için izlemen gereken sıra şu:

Bu sırayı bozduğunda sık yaşanan durum şudur: öğrenci köklü ifadelerde soru çözemiyor, oysa sorun kökte değil, üslü ifadelerdeki sadeleştirme alışkanlığındadır. Geri dönüp bir önceki konuya yarım saat ayırmak, kökte üç saat harcamaktan daha verimlidir.

Bu beş başlık hesap temelini kurar. Ardından bölünebilme, oran-orantı, çarpanlara ayırma, denklemler, fonksiyonlar, kümeler ve geometri gibi konulara aynı döngüyle devam edersin.

Bir adımı kapatmadan sonrakine geçme demek, her konuyu kusursuz bitirmen gerektiği anlamına gelmez. Bir konuda testin yarısını doğru yapıyorsan devam et, o konuya haftada bir kısa tekrar olarak dön. Matematikte ilerleme, konuları bitirmekle değil, üst üste binerek oturur.

Problemler: en ağır bölüm, en çok ertelenen kısım

Temel Matematik bölümü 40 sorudan oluşuyor ve problemler bu bölümün içinde ciddi bir yer tutuyor. Yaş problemleri, işçi-havuz, hız, karışım, kâr-zarar, sayı problemleri; hepsi ayrı konu gibi görünür ama aslında aynı beceriyi ölçer: okuduğunu denkleme çevirme.

Bu beceri son haftalarda kazanılmaz. Bu yüzden problemleri konuların bitmesini bekleyip en sona atama. Konu sırasında ilerlerken haftada iki gün, yarımşar saat problem çöz. Kolay seviyeyle başla, çünkü problemde asıl hedef doğru cevabı bulmak değil, kurma refleksini geliştirmek. Türlere de sırayla geç: önce sayı ve kesir problemleri, ardından yaş ve işçi-havuz, en sonda hız ve karışım gibi daha çok adım isteyen türler. Her türde ilk birkaç problemi çözümüne bakarak çalış, sonra aynı türden sorulara kendi başına dön.

Problem çözerken şu adımı uygula: soruyu okuduktan sonra kitabı kapat, ne istendiğini kendi cümlelerinle bir satır yaz. Sonra verilenleri sembolle yaz. Denklemi kurmadan önce bu iki satıra bak. Tıkandığın problemlerin birçoğunda eksik olan şey matematik değil, bu iki satırdır.

Konu anlatımı, örnek, test döngüsü

Tek oturumda üç aşamayı tamamla. Yirmi-otuz dakikada konu anlatımını bitir. Ardından üç-beş çözümlü örneği kapatıp kendin çöz, sonra çözümle karşılaştır. Son aşamada on beş-yirmi soruluk bir test çöz ve yanlışlarını ayır.

Bu döngüde sık atlanan kısım, örnekleri elle çözmek. Videoyu izleyip anladığını düşünmek ile kalemi eline alıp aynı soruyu çözmek arasında büyük fark var. Anlatımı takip etmek pasif, örnek çözmek aktif bir iş. Test aşaması ise konunun gerçekten oturup oturmadığını gösterir.

Önemli olan üç aşamanın aynı oturumda tamamlanması. Konuyu izleyip testi üç gün sonraya bıraktığında aradaki bağ kopuyor, test aşaması konu tekrarına dönüşüyor.

Yanlış defteri: hatanın adını yaz

Yanlış defterinin değeri, aynı yerden tekrar tekrar kaybettiğini görmeni sağlamasındadır. TYT'de 4 yanlış 1 doğruyu götürüyor; yani aynı hata tipini sınavda tekrarlamak doğrudan net kaybı demek.

Defteri haftada bir kez baştan sona oku. Aynı not üç kez tekrar ediyorsa o konuya bir oturum daha ayır. Bu okuma on dakika sürer, ama hangi konuya döneceğini tahmin etmekten kurtarır.

Örnek bir hafta

Pazartesi ve salıyı konuya ayır: kırkar dakika anlatım, yirmişer dakika örnek, otuzar dakika test. Çarşamba günü salı konusunun testinden kalan yanlışları deftere geçir ve on beş soru daha çöz. Perşembe problem günü: yarım saat kolay-orta problem, yirmi dakika yanlış defteri okuması. Cuma yeni konuya geç, aynı döngüyü uygula. Cumartesi karışık test çöz, yarım saat de problem çalış ve hangi konulardan yanlış geldiğine bak. Pazar hafif geçsin: yanlış defteri, hafıza kartları ve haftanın konularından kısa bir tekrar.

Sınavın tamamı 165 dakika, Temel Matematik bölümü 40 soru. Bu yüzden haftada en az bir kez saat tutarak test çöz. Süre baskısı, konuyu bilmenin üstüne ayrı bir beceri olarak ekleniyor.

Nettik'le düzeni sürdürmek

Konu sırasını oturttuktan sonra asıl mesele düzeni sürdürmek oluyor. Nettik'in çalışma planı, bir günü kaçırdığında kalan günleri yeniden dağıtır; böylece tek bir boşluk haftanın tamamını bozmaz. Yanlış defteri ve aralıklı tekrar için hafıza kartları, aynı hata tipini üçüncü kez yapmadan önce karşına çıkar.

Her Pazar yapılan Türkiye geneli denemeyi çözdüğünde, deneme sonrası konu konu analiz hangi başlığa dönmen gerektiğini gösterir. Böylece hangi konuyu tekrar edeceğini tahmin etmek yerine listeden okursun. Konu öğretici de anlatım aşamasını kısaltabilir; kalan zaman test ve tekrara kalır.